پروتزهای سینه، که به عنوان ایمپلنت های سینه نیز شناخته می شوند، ابزارهایی هستند که برای بزرگ کردن یا بازسازی سینه در جراحی های زیبایی یا ترمیمی استفاده می شوند. این ایمپلنت ها معمولاً از پوسته ای سیلیکونی تشکیل شده اند که با ژل سیلیکون یا محلول سالین پر می شود. یکی از جنبه های کلیدی در طراحی این ایمپلنت ها، زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای است که تأثیر قابل توجهی بر عملکرد و ایمنی آن ها دارد. در این مقاله، به تحلیل میزان زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه می پردازیم و تأثیر آن بر نتایج بالینی و عوارض احتمالی را بررسی می کنیم.
زبری سطح چیست و چگونه اندازه گیری می شود؟
زبری سطح به تغییرات میکروسکوپی در ارتفاع سطح یک ماده نسبت به یک سطح مرجع اشاره دارد. این ویژگی معمولاً با پارامتر Ra (میانگین زبری) اندازه گیری می شود که نشان دهنده میانگین انحرافات سطح از خط مرکزی است. برای ایمپلنت های سینه، زبری سطح خارجی، که در تماس مستقیم با بافت های بدن قرار دارد، اهمیت ویژه ای دارد. استاندارد ISO 14607:2018 سطوح ایمپلنت ها را بر اساس Ra به سه دسته تقسیم می کند:
- صاف: زبری کمتر از 10 میکرومتر
- میکروتکستچر: زبری بین 10 تا 50 میکرومتر
- ماکروتکستچر: زبری بیش از 50 میکرومتر
به عنوان مثال، مطالعات نشان داده اند که ایمپلنت های صاف سنتی دارای Ra حدود 0.3 میکرومتر هستند، در حالی که ایمپلنت های ماکروتکستچر می توانند Ra تا 79 میکرومتر داشته باشند. این تفاوت در زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه بر تعامل آن ها با بدن تأثیر می گذارد.
سطح خارجی ایمپلنت های سینه
سطح خارجی ایمپلنت های سینه، که مستقیماً با بافت های بدن در تماس است، می تواند صاف یا زبر باشد. هر نوع سطح مزایا و معایب خاص خود را دارد که در ادامه بررسی می کنیم.
ایمپلنت های با سطح صاف
ایمپلنت های صاف دارای سطحی بدون برجستگی های قابل توجه هستند و حس طبیعی تری به سینه می دهند. این ایمپلنت ها به دلیل سطح نرم و صیقلی خود، کمتر باعث تحریک بافت های اطراف می شوند. با این حال، تحقیقات نشان می دهد که ایمپلنت های صاف ممکن است خطر کپسولار کنتراکچر را افزایش دهند.
کپسولار کنتراکچر زمانی رخ می دهد که بافت اسکار اطراف ایمپلنت سفت شده و باعث تغییر شکل یا درد در سینه می شود. بر اساس یک مطالعه منتشرشده در سال 2015، نرخ کلی کپسولار کنتراکچر حدود 10.6 درصد است، و استفاده از ایمپلنت های صاف در مقایسه با ایمپلنت های زبر به عنوان یک عامل خطر شناخته شده است (Capsular Contracture Study).
ایمپلنت های با سطح زبر
ایمپلنت های زبر، که شامل انواع میکروتکستچر و ماکروتکستچر هستند، در دهه 1980 برای کاهش کپسولار کنتراکچر معرفی شدند. سطح زبر این ایمپلنت ها به بافت های بدن کمک می کند تا به ایمپلنت بچسبند و از حرکت یا چرخش آن جلوگیری کنند. به عنوان مثال، ایمپلنت های ماکروتکستچر با Ra حدود 79 میکرومتر می توانند سطح تماس بیشتری با بافت ها ایجاد کنند. با این حال، زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه در این نوع ممکن است خطراتی را به همراه داشته باشد.
مطالعات نشان داده اند که ایمپلنت های زبر نرخ بالاتری از رشد باکتریایی دارند که می تواند به تشکیل بیوفیلم منجر شود. این بیوفیلم ها با عوارضی مانند کپسولار کنتراکچر و حتی لنفوم مرتبط با ایمپلنت (BIA-ALCL) مرتبط هستند.
تأثیر زبری سطح بر عوارض
زبری سطح خارجی ایمپلنت های سینه تأثیر مستقیمی بر عوارض جراحی دارد. کپسولار کنتراکچر یکی از شایع ترین عوارض است که در حدود یک نفر از هر شش بیمار رخ می دهد. اگرچه ایمپلنت های زبر برای کاهش این عارضه طراحی شده اند، اما شواهد اخیر نشان می دهد که این تأثیر ممکن است کمتر از حد انتظار باشد.
علاوه بر این، در سال 2019، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) خواستار فراخوان ایمپلنت های با زبری بالا (حدود 80 میکرومتر) شد، زیرا این ایمپلنت ها با خطر افزایش یافته BIA-ALCL، نوعی سرطان نادر سیستم ایمنی، مرتبط بودند (FDA Breast Implants). این موضوع باعث شده است که بسیاری از جراحان به سمت استفاده از ایمپلنت های صاف متمایل شوند.
سطح داخلی ایمپلنت های سینه
سطح داخلی ایمپلنت های سینه، که در تماس با ماده پرکننده (سیلیکون یا سالین) قرار دارد، معمولاً صاف طراحی می شود. این طراحی به منظور اطمینان از سازگاری با ماده پرکننده و جلوگیری از هرگونه تعامل نامطلوب است که ممکن است به یکپارچگی پوسته آسیب برساند. برخلاف سطح خارجی، زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه در بخش داخلی تأثیر قابل توجهی بر نتایج بالینی ندارد، زیرا این سطح با بافت های بدن در تماس نیست. اطلاعات محدودی در مورد زبری سطح داخلی وجود دارد، اما به نظر می رسد که طراحی صاف آن استاندارد صنعت است.
تحلیل و مقایسه
انتخاب بین ایمپلنت های صاف و زبر به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نیازهای بیمار، نوع جراحی (زیبایی یا ترمیمی)، و توصیه جراح. ایمپلنت های صاف به دلیل حس طبیعی تر و خطر کمتر BIA-ALCL در سال های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده اند. با این حال، برخی جراحان همچنان ایمپلنت های زبر را برای بیمارانی که در معرض خطر بالای کپسولار کنتراکچر هستند، توصیه می کنند، به ویژه در جراحی های با قرارگیری زیر عضله (submuscular).
تحقیقات اخیر نشان می دهد که زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه باید با دقت بررسی شود. به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که ایمپلنت های میکروتکستچر با Ra بین 10 تا 50 میکرومتر تعادل خوبی بین کاهش کپسولار کنتراکچر و به حداقل رساندن خطر BIA-ALCL ارائه می دهند (Breast Implant Surfaces). علاوه بر این، تکنیک های جراحی مانند شستشوی محل ایمپلنت با آنتی بیوتیک و قرارگیری زیر عضله می توانند خطر عوارض را کاهش دهند.
روندهای کنونی و توصیه ها
با توجه به نگرانی های مربوط به BIA-ALCL، بسیاری از جراحان و بیماران به سمت ایمپلنت های صاف متمایل شده اند. با این حال، تصمیم نهایی باید بر اساس مشاوره دقیق با جراح و در نظر گرفتن عوامل فردی مانند سابقه پزشکی بیمار و اهداف زیبایی گرفته شود. همچنین، پیشرفت های اخیر در فناوری سطح ایمپلنت ها، مانند پوشش های ضدمیکروبی، ممکن است در آینده خطر عوارض را کاهش دهد.
نتیجه گیری
زبری سطح داخلی و خارجی پروتزهای سینه یکی از عوامل کلیدی در تعیین موفقیت جراحی های سینه است. در حالی که سطح داخلی معمولاً صاف است و تأثیر کمی بر نتایج بالینی دارد، سطح خارجی، که می تواند صاف یا زبر باشد، نقش مهمی در تعامل با بدن ایفا می کند. ایمپلنت های صاف خطر کمتری برای BIA-ALCL دارند، اما ممکن است خطر کپسولار کنتراکچر را افزایش دهند، در حالی که ایمپلنت های زبر برعکس عمل می کنند. درک این تفاوت ها به بیماران و جراحان کمک می کند تا انتخاب های آگاهانه تری داشته باشند و نتایج بهتری به دست آورند.
